της Paddy Woodworth
Ο σχεδόν ομόφωνα φλογερός φόρος τιμής στον Βασιλιά της Ισπανίας Χουάν Κάρλος τον Α’ επ’ αφορμή της παραίτησής του, αυτή την εβδομάδα, θα έπρεπε να κάνει τον δύσπιστο παρατηρητή να σκεφτεί για λίγο. Μπορεί κάποιος να είναι πραγματικά τόσο καλός, τόσο ευγενής, στην σύγχρονη πολιτική;
Είναι ο Χουάν Κάρλος ένας άμεμπτος άνθρωπος; Θα βρείτε, φυσικά, πολλές αναφορές σε αυτούς τους φόρους τιμής για το πώς η πάλαι ποτέ άψογη εικόνα του έχει διαβρωθεί από τις κατηγορίες για διαφθορά ενάντια σε μέλη της βασιλικής οικογενείας, και την δική του πολυδάπανη ζωή και τις εξωσυζυγικές του σχέσεις. Αλλά αυτά τα ζητήματα δεν είναι παρά μικροπταίσματα, αν αυτά που λένε οι πολιτικοί «επικήδειοι» αληθεύουν. Το βασικό τους επιχείρημα συνοψίζεται σε μια επικεφαλίδα στο άρθρο του Χαβιέ Σέρκας στην El Pais: «Χωρίς τον βασιλιά, δεν θα υπήρχε δημοκρατία».
Αν αυτός ο ισχυρισμός αληθεύει, κάποιος θα μπορούσε να ρωτήσει: τι είδους δημοκρατία χρειάζεται έναν βασιλιά που να της επιτρέψει να υπάρχει; Μια απάντηση θα μπορούσε να είναι: αυτό το είδος της δημοκρατίας που γεννιέται υπό τον όρο ότι τα εγκλήματα πολέμου, τα οποία διαπράχθηκαν από τους στρατηγούς, τους γαιοκτήμονες, τους τραπεζίτες και τους επισκόπους, οι οποίοι κατέστρεψαν την δημοκρατία που υπήρχε πριν στην Ισπανία, θα παραμείνουν ανερεύνητα, και ότι οι αξίες της δικτατορίας που ακολούθησαν την καταστροφή της δημοκρατίας θα επιβιώνουν ακόμα και σήμερα, στις διακηρύξεις των συντηρητικών πολιτικών, των ιερέων, των δικαστών και των αξιωματικών του στρατού.
Στην πραγματικότητα, φυσικά, η Ισπανία είναι μια πολύ πιο περίπλοκη -και ραφιναρισμένη- χώρα από ότι υπονοούν και οι δύο ισχυρισμοί, αν και ο καθένας περιέχει μια δόση αλήθειας. Δεν μπορούμε να ξέρουμε ποια Ισπανία θα είχε προκύψει χωρίς αυτόν τον συγκεκριμένο βασιλιά, αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία πως οι δημοκρατικές δυνάμεις υπέσκαπταν την δομή της δικτατορίας για πολλά χρόνια.
Το να ζει κανείς στην Ισπανία, στο λυκόφως του καθεστώτος του Φράνκο, ήταν σαν να ζει σε παράλληλα σύμπαντα. Στον δρόμο, τις περισσότερες φορές, η αστυνομία λειτουργούσε με σαφή «αποτελεσματικότητα». Αλλά πίσω από τις κλειστές πόρτες, οι πολυεθνικές εταιρίες διαπραγματεύονταν με παράνομα συνδικάτα, και κάποιοι θαρραλέοι ιερείς επέτρεπαν σε παράνομα δημοκρατικά κόμματα να συναντιούνται σε εκκλησίες και μοναστήρια. Η Ισπανία ήταν ώριμη για μια ριζική αλλαγή, και οι παράγοντες αυτής της αλλαγής ήταν τα εκατομμύρια των ανθρώπων που δρούσαν συλλογικά, όχι ένας και μοναδικός ήρωας-βασιλιάς.
Ο Χουάν Κάρλος σίγουρα αξίζει σημαντικούς επαίνους επειδή διευκόλυνε αυτή την αλλαγή, και εξασφάλισε ότι η αλλαγή θα γινόταν με σχετικά αναίμακτο τρόπο. Το κουράγιο, η υπομονή και η αναγκαστικά μακιαβελική ευφυία του ήταν αρκετά αξιοσημείωτα. Πέτυχε, ενάντια σε όλα τα προγνωστικά, να πείσει την πλειονότητα του φρανκικού καθεστώτος πως τίποτα σημαντικό δεν θα άλλαζε αν η Ισπανία είχε δημοκρατία, ενώ έπεισε την δημοκρατική αντιπολίτευση ότι οι αλλαγές θα είναι πραγματικές και ουσιαστικές. Αλλά είναι μια πολύ πιο αμφιλεγόμενη φιγούρα από όσο υποδηλώνουν οι τωρινές μαρτυρίες.
Υπάρχουν πραγματικά ερωτηματικά για τη φύση και την έκταση της περίφημης μετάβασης της Ισπανίας στη δημοκρατία, και έχουν τις ρίζες στους στον ρόλο του Χουάν Κάρλος.
Πηγή: Irish Times Μετάφραση: Ντίνα Τζουβάλα
http://rednotebook.gr/2014/06/i-skia-tis-diktatorias-franco/
Αναρτήσεις
