Ήταν χειμώνας του 2006, όταν σε γνωστή τηλεοπτική εκπομπή εμφανίστηκε και τραγούδησε το «Άσπρο μαντήλι ανέμιζε». Δεν συγκίνησε μόνο τους τηλεοπτικούς συνδαιτημόνες του, αλλά και όλους εμάς, που καθήμενοι στα σπίτια μας, παρακολουθούσαμε έναν ερμηνευτή που με τη φωνή του μας ταξίδευε στα μέρη που μεγάλωσε και επέλεξε να ζει, αλλά και μας δίδασκε ήθος, σεμνότητα και μεγαλοπρέπεια. Κάποια χρόνια μετά, το Μουσικόραμα έχει την πολύ μεγάλη χαρά και τιμή να φιλοξενεί τον κύριο Βασίλη Σκουλά!
Βασίλης Σκουλάς συνέντευξη στη Μίνα Μαύρου για το "Μουσικόραμα"
Μ. Μαύρου: Κύριε Σκουλά, μαθαίνω ότι η λύρα περνάει από χέρι σε χέρι στην οικογένειά σας, σαν τη σκυτάλη, χρόνια τώρα…
Β.Σκουλάς: Κάπως έτσι είναι… Ο πατέρας μου ήταν λαϊκός ζωγράφος και ξυλογλύπτης των Ανωγείων, ο παππούς μου λυράρης, ο πατέρας του παππού μου λυράρης, ο αδελφός του παππού μου λυράρης, που είναι ο αντίστοιχος παππούς του Ξυλούρη από τη μάνα του. Το γονίδιο μεταφέρεται από αυτές τις γενιές.
Μ. Μαύρου: Οπότε από μόνος σας θελήσατε να συνεχίσετε την καλλιτεχνική παράδοση της οικογένειας φαντάζομαι, δεν υπήρχε κάποια πίεση…
Β.Σκουλάς: Καμία πίεση… Αυτό είναι έμφυτο, το κάνεις από ανάγκη και από μεράκι!
Μ. Μαύρου: Έτσι, επτά ετών πρωτοπιάνετε τη λύρα και στα δώδεκα ξεκινάτε να δουλεύετε επαγγελματικά πια ως λυράρης
Β.Σκουλάς: Ναι, έτσι είναι! Είχα εικόνες και παραστάσεις από πολύ νωρίς, από τότε που μπορούσαν να ξεχωρίσουν τα μάτια ενός μικρού παιδιού.
Μ. Μαύρου: Από τα πανηγύρια στο χωριό;
Β.Σκουλάς: Από το καφενείο του πατέρα μου! Ήταν ένας χώρος, όπου εκδηλώνονταν οι μικρές και οι μεγάλες εκρήξεις των μερακλήδων, με τις δυσκολίες που υπήρχαν εκείνη την εποχή. Έβλεπα με μια κουβέντα και με μια τσικουδιά να ορθώνονται μπροστά στα μάτια μου όμορφες παρέες και τραγούδια…. Είχα την τύχη να μεγαλώσω μέσα σε πολύ ζωντανές εικόνες και ακούσματα….
Μ. Μαύρου: Αυτά τα ακούσματα ήταν που σας οδήγησαν στα δώδεκά σας χρόνια να πιάσετε τη λύρα και να παίξετε σε γάμο;
Β.Σκουλάς: Πράγματι, δώδεκα χρονών επρωτόπαιξα σε γάμο.
Μ. Μαύρου: Ωραία στιγμή, έτσι;
Β.Σκουλάς: Ναι, βέβαια. Ωραία εμπειρία!
Μ. Μαύρου: Ποια ήταν τα συναισθήματα αυτού του μικρού παιδιού, το οποίο για πρώτη φορά επανασυστηνόταν ως λυράρης πια στη μικρή κοινωνία, στην οποία ζούσε;
Β.Σκουλάς: Υπερίσχυσε το μεράκι,,, δεν καταλάβαινα τότε τι έκανα. Ειλικρινά, τα συναισθήματα εκείνα ήταν απερίγραπτα…
Μ. Μαύρου: Όλα αυτά τα χρόνια η λύρα τι σας έχει διδάξει; Σας έχει ωριμάσει σαν άνθρωπο;
Β.Σκουλάς: Από τη στιγμή που αντιλαμβάνεσαι αυτό που κρατάς και αυτό που κάνεις, πρέπει, πάνω από όλα, να είσαι υπεύθυνος, σαν άνθρωπος. Πρέπει να δημιουργήσεις τις προϋποθέσεις, για να γίνεις ένα σωστό πρότυπο, όχι σαν καλλιτέχνης. Αυτό που έχεις μέσα σου και το βγάζεις προς τα έξω, θα τοποθετηθεί από το χρόνο εκεί που πρέπει και θα εκτιμηθεί από τον κόσμο όσο του πρέπει. Γι’ αυτό πάντα επιβάλλεται να έχεις την αίσθηση ότι αυτό που σου αφήκαν οι πρόγονοί σου είναι σαν μια σημαία που στην έχουν παραδώσει και πρέπει να την κρατήσεις ψηλά στη ζωή σου με τα ίδια ακριβώς ιδανικά.
Μ. Μαύρου: Κάποιοι μελετητές του έργου σας θεωρούν ότι η καλλιτεχνική σας πορεία αλλάζει το ’95, όταν συμμετέχετε με δύο τραγούδια στο έργο «Αιολία» του Μιχάλη Νικολούδη.
Β.Σκουλάς: Η καλλιτεχνική μου πορεία ποτέ δεν άλλαξε… Απλώς έκανα διάφορα πράγματα. Αρχές της δεκαετίας του ’80 συνεργάστηκα με το Γιάννη Μαρκόπουλο, το ’81 εμφανίστηκα στο θέατρο Παρκ με το « Καφενείον η Ελλάς» με το θίασο του Γιάννη Βόγλη, αργότερα στον « Καπετάν Μιχάλη» στο Λυκαβηττό, το ’84 στον «Ζορμπά» και παράλληλα συνεργάστηκα με πολλούς και αξιόλογους συνθέτες και στιχουργούς. Επιπλέον, συνέθεσα δικές μου κρητικές μελωδίες και συνέπραξα με πολλούς και ιδιαίτερα ταλαντούχους δημιουργούς της Κρήτης, όπως ο Μήτσος Σταυρακάκης, ο Γιώργης Σαριδάκης, ο Μανώλης Καλομοίρης και πολλοί άλλοι.
Μ. Μαύρου: Οπότε, σαν καλλιτέχνης είσαστε υπέρ του πειραματισμού…
Β.Σκουλάς: Όχι, δεν είναι θέμα πειραματισμού… Ποτέ δεν έκανα πειράματα… Ερεθίσματα παίρνεις ανάλογα με την εποχή, τα οποία σε τσιγκλίζουν! Ταυτόχρονα, καταθέτεις και δημιουργείς μέσα σε αυτό το μονοπάτι που πορεύεσαι.... Δεν μπορώ να τα χαρακτηρίσω πειραματισμούς… Αν δεν σ’ ακουμπήσει μέσα σου αυτό που θα ερμηνεύσεις, δεν το κάνεις… Κάνεις πειραματισμούς άλλου είδους πραγμάτων!
Μ. Μαύρου: Τι εννοείτε;
Β.Σκουλάς: Όταν κάνεις εκπτώσεις στην καριέρα σου και στη ζωή σου.
Μ. Μαύρου: Ξέρω ότι διατηρείτε το δικό σας στέκι στα Ανώγεια και μιλάω για την «Ντελίνα», την προσωπική σας επιχείρηση. Έχετε διατηρήσει την μόνιμη κατοικία σας στην Κρήτη. Δεν μπήκατε ποτέ στον πειρασμό, προκειμένου η δουλειά σας να τύχει μεγαλύτερης προβολής, να μετακομίσετε στην Αθήνα;
Β.Σκουλάς: Όχι, δεν το σκέφτηκα ποτέ… Απλώς, επισκεπτόμουν και επισκέπτομαι την Αθήνα σε τακτά χρονικά διαστήματα, όπως και άλλα μέρη της Ελλάδος και του κόσμου γενικότερα…
Μ. Μαύρου: Δηλαδή δεν σας έγινε ποτέ μια δελεαστική πρόταση τέτοιου είδους;
Β.Σκουλάς: Πολλές φορές, αλλά δεν το θέλησα… Είναι τόση η αγάπη που έχω εισπράξει από τον κόσμο εδώ πέρα, που αισθάνθηκα ότι εδώ έπρεπε να μείνω, σ’ αυτόν εδώ τον τόπο!
Μ. Μαύρου: Έχετε εμφανιστεί στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, σε μουσικές σκηνές, σε πανηγύρια, στο εξωτερικό… παντού. Το στήσιμο ενός καλλιτέχνη παραμένει το ίδιο ή προσαρμόζεται κάθε φορά ανάλογα με το χώρο, όπου εμφανίζεται;
Β.Σκουλάς: Κάθε φορά είναι και μια διαφορετική φορά. Τα συναισθήματα είναι ανάλογα με τα ερεθίσματα που παίρνεις, ανάλογα με τον τόπο και το χρόνο.
Μ. Μαύρου: Δηλαδή, κάθε φορά αισθάνεστε ότι στέκεστε για πρώτη φορά απέναντι στον κόσμο;
Β.Σκουλάς: Αλίμονο, αν δεν το αισθάνεσαι… Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική. Το θέατρο είναι άλλο, η συναυλία είναι άλλο, το πανηγύρι είναι άλλο, η κοινωνική εκδήλωση είναι άλλο… Καθετί έχει τη διαφορετικότητά του! Αυτό είναι τελικά το μεγαλείο του καλλιτέχνη, που πορεύεται όσο το δυνατόν καλύτερα και ευχάριστα…
Μ. Μαύρου: Η συνοδοιπορία σας με την παραδοσιακή μουσική είναι σταθερή χρόνια τώρα… Σαν Έλληνες είχαμε περάσει μία μεγάλη περίοδο ξενομανίας και είχαμε βάλει στην άκρη παραδόσεις, ήθη και έθιμα. Σαν καλλιτέχνης το βιώσατε;
Β.Σκουλάς: Δεν το εισέπραξα εγώ… Δεν το βίωσα… Μπορώ να πω αντιθέτως ότι παλαιότερα, μεταπολεμικά, μετά το ’50- ’55 είχαμε περισσότερη κρίση, αν το θεωρήσομε κρίση στις παραδόσεις, γιατί τότε στα χωριά δεν υπήρχε ούτε ρεύμα και συνεπώς ούτε τεχνολογία. Μας ζητούσαν να πάμε στα πανηγύρια τότε και μας ρωτούσαν οι καφετζήδες εκείνης της εποχής αν παίζαμε ευρωπαϊκά! Τι να κάναμε; Αναγκαζόμασταν να τα μάθομε και παίζαμε περισσότερη ώρα αυτά και λιγότερο κρητικά. Πότε λοιπόν θα μιλήσομε για κρίση; Τώρα ή τότε; Πιστεύω ότι ανά περιόδους εισβάλλουν διάφορα ξενόφερτα στοιχεία, διότι ανήκομε στο άρμα της δύσης και του Χόλυγουντ. Έτσι, κατά καιρούς μας λανσάρουν όλα αυτά που θέλουν να περάσουν γενικότερα στους λαούς και γεγονός είναι ότι επηρεάζονται κυρίως οι νέοι άνθρωποι…
Μ. Μαύρου: Καλό ή κακό;
Β.Σκουλάς: Καλό είναι αυτό, δεν είναι κακό το να γνωρίσουν και κάποια άλλα πράγματα, ούτως ώστε, μεγαλώνοντας, να πορευτούν με πιο δυναμισμό και νοσταλγία για τη δική τους ταυτότητα και παράδοση.
Μ. Μαύρου: Τι σηματοδοτεί για σας η παράδοση σε έναν λαό;
Β.Σκουλάς: Είναι ο εαυτός του, η ταυτότητά του…
Μ. Μαύρου: Ας μιλήσουμε για το σήμερα… Πιστεύετε ότι η παράδοσή μας μπορεί να μας βοηθήσει να ξεπεράσουμε ως ένα μέρος αυτή τη δεινή κατάσταση, στην οποία έχουμε περιέλθει;
Β.Σκουλάς: Για να ξεπεράσομε αυτή τη δεινή κατάσταση, πρέπει να γυρίσουμε στη ρίζα και η ρίζα ποια είναι; Να ταυτιστούμε με τη φύση, που την είχαμε απαρνηθεί, να ξαναγεννηθούμε μέσα από αυτήν και μετά να σηκώσουμε το ανάστημά μας και να πορευτούμε με αξιοπρέπεια και συνέπεια. Είναι δύσκολο, βέβαια, γιατί έχουμε καλομάθει…
Μ. Μαύρου: Πώς θα χαρακτηρίζατε τον εαυτό σας, έντεχνο ή παραδοσιακό καλλιτέχνη;
Β.Σκουλάς: Κοίταξε… έντεχνο είναι και το παραδοσιακό κρητικό . Άτεχνο είναι ένα τραγούδι, όταν δεν το ενορχηστρώσεις σωστά ή δεν το ερμηνεύσεις σωστά. Τότε λέμε ότι είναι ένα κακό τραγούδι… τότε πρέπει να δούμε τι φταίει, η ενορχήστρωση, η ερμηνεία…Εγώ είμαι παραδοσιακός και ακουμπάω οτιδήποτε είναι κοντά στον άνθρωπο, οτιδήποτε συγκινεί την ψυχή του και μέσω εμού ενδέχεται να συγκινήσει περισσότερο κόσμο.
Μ. Μαύρου: Πόσο βάρος δίνει ο Βασίλης Σκουλάς στο στίχο των τραγουδιών που ερμηνεύει;
Β.Σκουλάς: Ο στίχος είναι πρωταρχικό στοιχείο ενός τραγουδιού. Ένα τραγούδι με μέτρια μουσική και ωραίο στίχο έχει ωραία στοιχεία, ωραίο ψυχικό κόσμο, έχει αισθητική! Από τη στιγμή που δεν κάνεις σωστή επιλογή στίχου και επιλέγεις να ερμηνεύσεις τραγούδι με μέτριο στίχο, πρέπει να περιμένεις πως το αποτέλεσμα δεν θα είναι και τόσο καλό, θα έρθει δεύτερο…
Μ. Μαύρου: Η λύρα σας έχει αντηχήσει σε ολόκληρο τον κόσμο, όπου υπάρχει ελληνικό στοιχείο. Ο Ελληνισμός της ξενιτιάς, έτσι όπως τον έχετε ζήσει, είναι πιο ευαισθητοποιημένος σε θέματα εθνικά σε σχέση με εμάς, που έχουμε μείνει πίσω ή όχι;
Β.Σκουλάς: Βεβαίως και είναι πιο ευαισθητοποιημένος! Καταρχήν, ζει με την τρομερή νοσταλγία για την πατρίδα, η οποία στέκεται πάντα μπροστά του, σε ό, τι κι αν κάνει… Ας πούμε ότι είναι η ταυτότητά του. Αυτή ακριβώς η νοσταλγία είναι που τους κάνει να αισθάνονται και να γίνονται πιο οικείοι στην παράδοσή μας.
Μ. Μαύρου: Λέμε ότι ο συγγραφέας φιλοδοξεί με την πένα του να συγκινήσει τον κόσμο, ο ηθοποιός με το παίξιμό του να μας κάνει να αναρωτηθούμε για τη συμπεριφορά μας. Ο Βασίλης Σκουλάς, με τη λύρα του, τι στοχεύει να κάνει;
Β.Σκουλάς: Δεν κάνει τίποτα άλλο, παιδί μου, από το να καταθέτει ένα μέρος της ψυχής του και να είναι ο εαυτός του κάθε φορά .Δεν μπορείς να κάνεις την πέρδικα στο ζάλο, εφόσον δεν είναι δικό σου αυτό το ζάλο.
Μ. Μαύρου: Η μουσική σας αντικατοπτρίζει τη λεβεντιά, τη φιλοξενία της Κρήτης και ασφαλώς την αγάπη προς την παράδοση. Αυτές οι αξίες στο πέρασμα των χρόνων νιώθετε ότι κάπου έχουν αλλοιωθεί ή όχι;
Β.Σκουλάς: Εγώ πιστεύω ότι η αλήθεια πάντα παραμένει αλήθεια, ούτε αλλοιώνεται ούτε αλλοτριώνεται, ούτε ξεφτίζει… Ο χρόνος την κατατάσσει εκεί που ανήκει, εκεί που της αξίζει να βρίσκεται…Εάν δεν κάμει το μπαμ αμέσως, δεν έχει σημασία. Οι εφήμερες επιτυχίες είναι πολλές φορές μιας χρήσης, όπως αναφερθήκαμε πριν στην ξενομανία. Το χρυσάφι όπου και να το βάλεις θα παραμείνει χρυσάφι, η αλήθεια θα είναι πάντα αλήθεια…
Μ. Μαύρου: Ποια θεωρείτε κορυφαία στιγμή της καριέρας σας;
Β.Σκουλάς: Όπως προείπα, κάθε φορά είναι και μία διαφορετική φορά. Η συγκίνηση είναι πολύ έντονη στον τόπο μας… Θα έλεγα όμως ότι συγκινούμαι πάρα πολύ, όταν επικοινωνώ μουσικά με λαούς που δεν ξέρουν τη γλώσσα μας.
Μ. Μαύρου: Κάποιες συνεργασίες που έχετε κάνει και για κάποιο λόγο τις θυμάστε πολύ έντονα;
Β.Σκουλάς: Όλες ανεξαιρέτως! Όλες είναι ισάξιες!
Μ. Μαύρου: Πολλά νέα παιδιά εμφανίζονται στο χώρο της παραδοσιακής μουσικής. Εσείς, σαν παλαιότερος, θεωρείτε ότι είναι καλά «μπολιασμένα» από τους προκατόχους τους;
Β.Σκουλάς: Αυτό ο χρόνος το δείχνει! Αν το μπόλι είναι καλό, θα σου βγάλει καρπό, πολλές φορές όμως όχι αμέσως…Πρέπει να το αφήσεις να μεγαλώσει, να μεγαλουργήσει σιγά σιγά το δέντρο και στο τέλος να βγάλει καρπούς.
Μ. Μαύρου: Γενικά όμως σήμερα υπάρχει μια τάση στα νέα παιδιά να ασχολούνται με την παραδοσιακή μουσική…
Β.Σκουλάς: Αυτό είναι πάρα πολύ ενθαρρυντικό, θετικό και πάρα πολύ ευχάριστο.
Μ. Μαύρου: Αυτή τη στιγμή σε ποια φάση σας πετυχαίνουμε; Θα κάνετε κάποιες εμφανίσεις μέσα στο καλοκαίρι;
Β.Σκουλάς: Μουσικές εμφανίσεις εντός Κρήτης και προς το τέλος του καλοκαιριού και εκτός…
Μ. Μαύρου: Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την ωραία συζήτηση που κάναμε…
Β.Σκουλάς: Να είσαι καλά, παιδί μου κι εγώ ευχαριστώ…
07/2013 Μίνα Μαύρου
Σκουλάς Βασίλης: Βιογραφικό και Δισκογραφία
Σκουλάς Βασίλης: Ακούστε τραγούδια του στο YOUTUBE
Αναρτήσεις
