Ο Σιμόν Μπολίβαρ (Simón Joseé Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios, (24/7/1783 -17/12/1830) ήταν ηγέτης διαφόρων κινημάτων ανεξαρτησίας σε όλη τη Νότια Αμερική, συλλογικά γνωστά ως Πόλεμος του Μπολίβαρ. Ως ηγέτης στον αγώνα για ανεξαρτησία για τις περιοχές που σήμερα αποτελούν τη Βενεζουέλα, την Κολομβία, το Εκουαδόρ, το Περού, τον Παναμά και τη Βολιβία θεωρείται σημαντικός ήρωας σε αυτές τις χώρες, καθώς και στην υπόλοιπη ισπανόφωνη Αμερική. Είναι γνωστός ως “El Libertador“, Ο Ελευθερωτής.
Γόνος αριστοκρατικής οικογένειας κρεολών με ισπανικές ρίζες, ο Μπολιβάρ γεννήθηκε στο Καράκας της Βενεζουέλας. Οι γονείς του πέθαναν όταν ο Μπολιβάρ βρισκόταν ακόμη σε νηπιακή ηλικία και την κηδεμονία του ανέλαβε ένας θείος, ο οποίος φρόντισε για τη μόρφωση και την καλλιέργεια του ανιψιού του προσλαμβάνοντας άριστους παιδαγωγούς, όπως ο Σιμόν Καρένιο Ροντρίγκες, ο οποίος έκανε τον νεαρό Μπολιβάρ να αγαπήσει τα έργα των ευρωπαίων διανοητών, από τον Τζον Λοκ ως τον Βολταίρο και τον Ρουσό.
Το κίνημα της Ανεξαρτησίας της Λατινικής Αμερικής ξεκίνησε το 1808 και διευκολύνθηκε από την αδυναμία στην οποία βρισκόταν η Ισπανία λόγω των προβλημάτων της με τον Ναπολέοντα. Στη Βενεζουέλα τα διοικητικά καθήκοντα της χώρας ανέλαβε μια χούντα από ντόπιους στρατιωτικούς. Ο Μπολίβαρ ανέλαβε την αποστολή να μεταβεί στο Λονδίνο για να ζητήσει βοήθεια από τους Άγγλους. Οι Άγγλοι όμως αρνήθηκαν την παραμικρή ανάμειξη. Το μόνο κέρδος από αυτό το ταξίδι ήταν ότι ο Μπολίβαρ συνάντησε τον εξόριστο Φρανσίσκο ντε Μιράντα, ο οποίος είχε προσπαθήσει το 1806 να ελευθερώσει τη Βενεζουέλα αλλά απέτυχε, και τον έπεισε να επιστρέψει στο Καράκας για να αναλάβει την ηγεσία του απελευθερωτικού κινήματος.
H Βενεζουέλα κήρυξε την ανεξαρτησία της στις 5 Ιουλίου 1811 (Πρώτη Δημοκρατία της Βενεζουέλας) και ο 28χρονος Μπολίβαρ κατατάχθηκε στον στρατό. Πολύ σύντομα όμως άρχισαν να εκδηλώνονται διαφωνίες ανάμεσα στον Μπολίβαρ και στον Μιράντα με αποτέλεσμα οι Ισπανοί να κατορθώσουν να επιβληθούν και πάλι. Ο Μιράντα συνελήφθη και πέρασε τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του στα ισπανικά κάτεργα.
Ο Μπολίβαρ ωστόσο ήταν αποφασισμένος να συνεχίσει τον αγώνα. Αναλαμβάνοντας την αρχηγία του εκστρατευτικού σώματος ο Μπολίβαρ νίκησε τους Ισπανούς σε έξι συνεχόμενες μάχες και μπήκε στο Καράκας (6 Αυγούστου 1813) ως Ελευθερωτής (Libertador), έχοντας κερδίσει επάξια αυτόν τον τίτλο, αλλά και ως δικτάτορας. Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις όμως στις τάξεις των επαναστατών πολύ σύντομα οδήγησαν σε εμφύλιο πόλεμο και έδωσαν πάλι την ευκαιρία στους Ισπανούς να καταλύσουν και τη Δεύτερη Δημοκρατία της Βενεζουέλας.
Εξόριστος και πάλι στη Νέα Γρανάδα και μετά στην Τζαμάικα, ο Μπολίβαρ έγραψε το 1815 μια σειρά κείμενα σε μορφή επιστολών, το Γράμμα από την Τζαμάικα, όπου ανέλυε το όραμά του για την απελευθέρωση όλων των χωρών που βρίσκονταν υπό ισπανική κυριαρχία, από τη Χιλή και την Αργεντινή ως το Μεξικό.
O Μπολίβαρ έπρεπε να διώξει τους Ισπανούς για την απελευθέρωση των χωρών. Ούτε η Αγγλία ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες δέχθηκαν να βοηθήσουν. Μόνο η μικρή δημοκρατία της Αϊτής, η οποία είχε μόλις αποκτήσει την ανεξαρτησία της από τους Γάλλους, πρόσφερε χρήματα και όπλα στον Μπολίβαρ. Ακολούθησαν τρία χρόνια μαχών με τους Ισπανούς, με νίκες και με ήττες. Την άνοιξη του 1819 ο Μπολίβαρ, οδηγώντας τους 2.500 άνδρες του μέσα από χιονισμένα δύσβατα ορεινά μονοπάτια, εισέβαλε στη Νέα Γρανάδα και, αιφνιδιάζοντας τους Ισπανούς, την απελευθέρωσε. Ο Μπολίβαρ εκλέχθηκε πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Μεγάλης Κολομβίας, στην οποία θα υπάγονταν η Νέα Γρανάδα (Κολομβία), η Βενεζουέλα και η επαρχία Κίτο (σημερινό Εκουαδόρ). Ωστόσο η Ομοσπονδία υπήρχε μόνο στα χαρτιά, δεδομένου ότι οι δύο από τις τρεις χώρες της βρίσκονταν ακόμη κάτω από τον ισπανικό ζυγό.
Το όνειρο όμως δεν άργησε να γίνει πραγματικότητα. Τον Ιούνιο του 1821 ελευθερώθηκε η Βενεζουέλα και ένδεκα μήνες αργότερα ελευθερώθηκε και το Εκουαδόρ. Στο Εκουαδόρ ο Μπολίβαρ συνάντησε τη γυναίκα των ονείρων του, την επαναστάτρια Μανουέλα Σάενς, η οποία έκτοτε τον ακολούθησε στη δόξα αλλά και στην απογοήτευση.
H Μεγάλη Κολομβία ήταν πλέον πραγματικότητα και η κυβέρνησή της αναγνωρίστηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά οι φιλοδοξίες του Μπολίβαρ δεν σταμάτησαν εκεί. H Χιλή και η Αργεντινή είχαν ελευθερωθεί από τον Χοσέ ντε Σαν Μαρτίν, ο οποίος είχε εισβάλει και στο Κάτω Περού αλλά, συναντώντας δυσκολίες, ζήτησε βοήθεια από τον Μπολίβαρ. Ο Μπολίβαρ φαίνεται ότι εκτόπισε τον Σαν Μαρτίν αναλαμβάνοντας ο ίδιος την απελευθέρωση του Περού. Πράγματι τον Σεπτέμβριο του 1823 ο Μπολίβαρ έφθασε στη Λίμα και οι Ισπανοί παραδόθηκαν. Μόνο το Άνω Περού παρέμενε σε ισπανικά χέρια. Ο Μπολίβαρ αποφάσισε να ξεκαθαρίσει την κατάσταση: Περνώντας πάνω από τις Άνδεις οι άνδρες του κατατρόπωσαν τους Ισπανούς σε μια σειρά μάχες και τον Απρίλιο του 1825 το τελευταίο απομεινάρι των ισπανικών κτήσεων στην αμερικανική ήπειρο ελευθερώθηκε. Το Άνω Περού, προς τιμήν του Ελευθερωτή του, ονομάστηκε Βολιβία.
Τώρα πλέον ο Μπολίβαρ είχε φθάσει στο ύψιστο σημείο της σταδιοδρομίας του. Ανακηρύχθηκε ισόβιος πρόεδρος της Μεγάλης Κολομβίας και του Περού. Τα μέτρα της κατάργησης της δουλείας και της παραχώρησης γης στους στρατιώτες του απελευθερωτικού στρατού έκαναν τον Μπολίβαρ πολύ δημοφιλή στις μάζες, όχι όμως και στην παράταξη των φιλελευθέρων που θεωρούσε τον θεσμό του ισοβίου προέδρου αντιδραστικό.
Με κλονισμένη υγεία αλλά με ασίγαστη τη φιλοδοξία του ο Μπολίβαρ προσπάθησε να βάλει σε εφαρμογή ένα ακόμη σχέδιό του: τη δημιουργία συνομοσπονδίας των αμερικανικών κρατών. Το 1826 συνήλθε στον Παναμά μια παναμερικανική συνδιάσκεψη όπου τα κράτη της Μεγάλης Κολομβίας, το Περού, η Βολιβία, το Μεξικό, η Κεντρική Αμερική και οι Ενωμένες Επαρχίες του Ρίο ντε λα Πλάτα (η σημερινή Αργεντινή) υπέγραψαν συνθήκη συμμαχίας και κάλεσαν και τα υπόλοιπα κράτη της αμερικανικής ηπείρου να την προσυπογράψουν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες όμως αρνήθηκαν και γρήγορα άρχισαν να εμφανίζονται σύννεφα και ανάμεσα στα μέλη της συμμαχίας.
H αυταρχική διακυβέρνηση του Μπολίβαρ ξεσήκωσε αντιδράσεις. Ξέσπασαν εμφύλιοι πόλεμοι και άρχισαν οι αυτονομιστικές τάσεις. Οι φιλελεύθεροι ήθελαν πλέον να απαλλαγούν από τον δικτάτορα και αποπειράθηκαν να τον δολοφονήσουν. Δεν τα κατάφεραν όμως χάρη στον φύλακα άγγελο του Μπολίβαρ, τη Μανουέλα Σάενς. Άρρωστος με φυματίωση και καταπονημένος από τις κακουχίες, ο μόλις 47 χρόνων Ελευθερωτής της Λατινικής Αμερικής παραιτήθηκε από το αξίωμα του προέδρου και αποφάσισε να φύγει για την Ευρώπη. Δεν πρόλαβε όμως. Πέθανε στις 17 Δεκεμβρίου του 1830 στη Σάντα Μάρτα της Κολομβίας.
Ο Σιμόν Μπολίβαρ υπήρξε μία προσωπικότητα παγκοσμίου βεληνεκούς. Λατρεύτηκε ως ήρωας, ως αγνός και ανιδιοτελής πατριώτης, που ανάλωσε την προσωπική του περιουσία για τα ιδανικά της ελευθερίας. Ποιήματα εγράφησαν προς τιμή του και μνημεία αναγέρθηκαν σε πολλές πόλεις της Αμερικής. Ο συγγραφέας Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες μας δίνει μια μυθιστορηματική περιγραφή των τελευταίων ημερών της ζωής του στο βιβλίο του «Ο στρατηγός μες στο λαβύρινθό του» (εκδόσεις Λιβάνη), ενώ ο σπουδαίος έλληνας σουρεαλιστής ποιητής Νίκος Εγγονόπουλος έγραψε ένα συγκλονιστικό ποίημα, το οποίο τιτλοφορεί «Μπολιβάρ: Ένα ελληνικό ποίημα».
Tags: ανεξαρτησία της Βενεζουέλας από πού ήταν ο Σιμόν Μπολίβαρ βιογραφία του Μπολίβαρ η ζωή του Σιμόν Μπολίβαρ η μεγάλη Κολομβία του Μπολίβαρ θάνατος του Σιμόν Μπολίβαρ Μανουέλα Σάενς η γυναίκα του Μπολίβαρ Μπολίβαρ: ένα ελληνικό ποίημα ο πόλεμος των Μπολίβαρ ποίημα του Εγγονόπουλου για τον Μπολίβαρ Σιμόν Μπολίβαρ Σιμόν Μπολίβαρ ο Ελεθερωτής Φρανσίσκο ντε Μιράντα
http://www.slap.gr
Αναρτήσεις
